Journey to the West
ไซอิ๋ว (Journey to the West): มหากาพย์แห่งการแสวงบุญที่แฝงไปด้วยหลักธรรม
หากพูดถึงวรรณกรรมจีนที่ทรงอิทธิพลที่สุดและถูกนำมาสร้างเป็นภาพยนตร์ การ์ตูน หรือเกมบ่อยครั้งที่สุด คงหนีไม่พ้น “ไซอิ๋ว” หนึ่งในสี่สุดยอดวรรณกรรมคลาสสิกของจีน (Four Great Classical Novels) ที่ประพันธ์โดย อู๋เฉิงเอิน ในสมัยราชวงศ์หมิง
ไซอิ๋วไม่ใช่แค่เรื่องราวการผจญภัยของลิงที่มีอิทธิฤทธิ์กับพรรคพวก แต่เป็นวรรณกรรมที่ร้อยเรียงทั้งประวัติศาสตร์ ความเชื่อทางศาสนา และจินตนาการเหนือจริงเข้าไว้ด้วยกันอย่างลงตัว
1. โครงเรื่อง: การเดินทางหมื่นลี้สู่ชมพูทวีป
เนื้อเรื่องหลักเล่าถึงการเดินทางของ พระถังซัมจั๋ง พระภิกษุผู้มีเมตตาธรรมสูงส่งที่ได้รับมอบหมายจากพระโพธิสัตว์กวนอิมให้เดินทางไปอัญเชิญพระไตรปิฎก ณ วัดเสียนจ้วง (ชมพูทวีป) เพื่อนำกลับมาเผยแผ่ในจีน
ตลอดเส้นทาง พระถังซัมจั๋งต้องเผชิญกับอุปสรรคที่เรียกว่า “81 เคราะห์กรรม” ซึ่งส่วนใหญ่คือเหล่าปีศาจที่ต้องการกินเนื้อพระถังฯ เพื่อความเป็นอมตะ โดยมีศิษย์เอกสามตนและม้าขาวคอยปกป้อง
2. ตัวละครหลัก: สัญลักษณ์ของกิเลสและธรรมะ
ตัวละครในไซอิ๋วเปรียบเสมือนตัวแทนของสภาวะจิตใจมนุษย์:
- ซุนหงอคง (เห้งเจีย): ลิงผู้เกิดจากหิน มีอิทธิฤทธิ์ปราบฟ้าดิน เปรียบได้กับ “จิตที่วุ่นวาย” (Monkey Mind) ที่มีความฉลาด ปราดเปรียว แต่ก็ดื้อรั้นและโทสะแรง ต้องใช้มงคลรัดเกล้า (สติ) ควบคุม
- พระถังซัมจั๋ง: ตัวแทนของ “ศรัทธาและความมุ่งมั่น” แม้จะดูอ่อนแอและถูกหลอกง่ายในสายตาคนอ่าน แต่ท่านคือศูนย์รวมจิตใจที่ทำให้คณะเดินทางไปถึงเป้าหมาย
- ตือโป๊ยก่าย: ครึ่งคนครึ่งหมู ตัวแทนของ “ตัณหาและกิเลส” ทั้งความตะกละ ความโลภ และกามารมณ์ เป็นตัวละครที่สะท้อนด้านที่เปราะบางที่สุดของมนุษย์
- ซัวเจ๋ง: ตัวแทนของ “ความอดทนและระเบียบวินัย” เป็นผู้ที่คอยประนีประนอมและทำงานหนักอย่างเงียบๆ
3. แก่นแท้ที่ซ่อนอยู่ภายใต้อิทธิฤทธิ์
ภายใต้ฉากการต่อสู้ที่สนุกสนาน ไซอิ๋วได้สอดแทรกหลักธรรมของ พุทธ มหาญาณ และ เต๋า ไว้อย่างแนบเนียน:
- การขัดเกลาตนเอง: การเดินทางจากจีนไปชมพูทวีปไม่ใช่แค่ระยะทางบนแผนที่ แต่คือการเดินทางภายในจิตใจเพื่อกำจัดกิเลส (ปีศาจ) จนบรรลุถึงความว่างเปล่า
- ความสามัคคี: คณะเดินทางที่มีนิสัยต่างกันสุดขั้วต้องเรียนรู้ที่จะอยู่ร่วมกัน เพื่อเป้าหมายที่ใหญ่กว่าตัวเอง
- วิจารณ์สังคม: อู๋เฉิงเอินได้แอบจิกกัดระบบราชการและเหล่าเทพเจ้าในเรื่อง ว่าบางครั้งก็มีความฉ้อฉลหรือความสะเพร่า ไม่ต่างจากโลกมนุษย์
บทสรุป
ไซอิ๋ว จึงเป็นวรรณกรรมที่เป็นอมตะ เพราะไม่ว่าคุณจะเป็นเด็กที่มองหาเรื่องราวสนุกสนาน หรือเป็นผู้ใหญ่ที่มองหาปรัชญาชีวิต คุณจะสามารถหาคำตอบเหล่านั้นได้เสมอจากการเดินทางของ “ลิง หมู พราย และพระ” กลุ่มนี้
เกร็ดน่ารู้: “ไซอิ๋ว” มีเค้าโครงมาจากเรื่องจริงในประวัติศาสตร์ของ พระถังซัมจั๋ง (Xuanzang) ที่เดินทางไปอินเดียในสมัยราชวงศ์ถังจริงๆ แต่ในประวัติศาสตร์ท่านเดินทางไปเพียงลำพังด้วยความยากลำบาก โดยไม่มีอิทธิฤทธิ์ใดๆ คอยช่วยเหลือนอกจากศรัทธาอันแรงกล้า